Anaxagoras'ın Atina'dan Sürülmesi
Anaxagoras, Atina’da herhangi bir sorunla karşılaşmadan otuz yıl yaşadıktan sonra hakkında dava açıldı. [ Freeman(5) ] Bu dava hakkında kaynaklar farklı bilgi verir. Bazı kaynaklara göre Anaxagoras’ı politikacı Cleon, “ Güneş, kırmızı ve sıcak bir maden kütlesidir, “ dediği için dinsizlikle suçladı. ” Beş talent “ para ve sürgün cezası verirdi. Diğer kaynağa göre, Perikles‘in muhalifi politikacı Tuhcydides onu dinsizlik ve Perslerle işbirliği yapmakla suçladı. Ölüm cezası verirdi. Perikles’in savunması onu ölüm cezasından kurtardı. Fakat Atina’dan sürüldü. Diğer bir kaynağa göre, duruşmadan önce uzun süre kötü koşullarda kaldı. Bu nedenle zayıfladı ve hastalandı. Duruşmaya getirildiğinde perişan bir durumdaydı. Yargıçlar onu affettiler. Fanatik dinci Diopeithes dine saygı duymayan ve gök cisimleri hakkında bilgi öğretenlerin mahkemeye verilmesini önerdi. Amacı Anaxagoras’ı mahkum ettirip, Perikles’i vurmaktı. Perikles korktu ve Anaxagoras’ı Atina’dan uzaklaştırdı. [ Kranz(9) ]
Anaxagoras sürüldükten sonra öğrencisi Euripides bir koro şarkısı yazmış. Şarkı şöyle: ” Bahtlıdır bilimle uğraşan / Kendini yoran, araştıran / Düşünmez yurttaşlara zarar vermeyi / Haksızlığa asla varmaz eli / Doğanın biçimsiz düzenine bakar / Gözünü ayırmaz, bu kozmos nereden / Nasıl doğmuştur, bunu sorar / Temizdir, lekesizdir böyle bir kişi / Kötülükten, şüpheden uzaktır her işi. ” [ Kranz(9) ]
Anaxagoras Atina’dan ayrıldıktan sonra, Çanakkale Boğazı’nın güney kıyısındaki Lampsakos’a ( Lapseki ) yerleşti. Burada büyük ilgi gördü, bir okul açtı ve öğrenci yetiştirdi. Sokrates’in hocası Archelaus bu okulda okudu.
Anaxagoras MÖ 428 yılında öldü. Lampsakus halkı onun için görkemli bir cenaze töreni düzenledi. Pazar meydanında onun anısına, ” akıl ve gerçek “e ithaf edilmiş bir anıt diktiler. Doğduğu şehir Clazomenae’de, üzerinde Anaxagoras’ın resmi olan para basıldı. [ Laertius(1), Burnet(2), Freeman(5), Guthrie(10) ]
Kaynakça
(1) Laertius D., Lives of Eminent Philosophers, Harvard University Press, 1970.
(2) Burnet J., Early Greek Philosophy, London, 1975.
(5) Freman K., PreSocratic Philosophers, Oxford, Basil Blackwell, 1966.
(9) Kranz, W., Antik Felsefe, Sosyal Yayınları, 1987.
(10) Guthrie, W. K. C., A History of Greek Philosophy, Vol. II, Cambridge University Press, 1974.
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar:
Yazının Etiketleri: Anaxagoras, Anaxagoras'ın Atina'dan Sürülmesi
