Bilimsel Özdekçilik.
Felsefesel özdekçilik deyimi, gerçekte, kendiliğinden özdekçilik ( spontane materyalizm ) ve sâfdil gerçekçilik ( naif realizm ) deyimleriyle dilegetirilen doğal özdekçilik karşısında, dış dünyayla bilincin ilişkisini bilimsel olarak araştırıp saptayan bilimsel özdekçilik’i dilegetirmek için kullanılmıştır. ” Tımarhaneden ya da düşüncecilerin okulundan çıkmamış her insan dış dünyanın bizim bilincimizden bağımsız olarak var bulunduğunu bilir. Dış dünya olmadan onun bizim bilincimizdeki yansısı ( imajı ) olamaz, ama bizim bilincimizdeki yansısı olmadan da dış dünya vardır. Özdekçilik, insanlığın bu doğal ve sâf bilgisini bilinçli olarak bilgi kuramının temeline koyar “.
Bütün sağlam düşünceli insanlarda doğal olarak bulunan bu özdekçi dünya anlayışına kendiliğinden ya da sâfdil özdekçilik denir. Felsefesel özdekçiliği, bu kendiliğinden ya da safdil özdekçilikten ayıran şey, onun bilimin ve toplumsal pratiğin verilerine dayanarak özdekçi ilkeleri bilimsel olarak saptaması ve uygulamasıdır. Felsefesel özdekçilik’le eytişimsel özdekçilik tek bir felsefenin ayrılmaz iki yanıdırlar.
Düşüncecilik Felsefesi.
Varlığın temelini düşünceye dayayan felsefesel düşünceciliğin en yüksek aşaması Hegel öğretisidir. Felsefesel düşünce kavramlarla dilegetirilir. Kavramlar, nesnel evrenden eylemsel işlemlerimiz ve duyularımızla elde ettiğimiz özdeksel verilerin ürünüdür. Ne var ki özdeksel veriler, bilincimizde kavramlaşınca nisbî bir bağımsızlığa kavuşurlar.
Kavramlar tasarımlarımız ve varsayımlarımızla her an gerçekten kopabilirler, kendi kendilerinin amacı halina dönüşerek başıboş bir alanda ilerliyebilirler. Felsefesel düşüncecilik, özdeksel verilerden elde ettiğimiz felsefesel kavramların özdeksel gerçeklikten kopmaları sonucudur. Bizi yanılgılara götürebilecek olan bu kopma’yı önlemek için kavram’ı daima gerçek’le bağı tutmak, pratik işlerimizle denetlemek gerekir. Bu denetimden yoksun bırakılan felsefesel düşünceye felsefesel düşüncecilik denir.
En genel ve bireşimsel bilgi.
Halksal bilgi ve bilimsel bilgi deyimeri karşılığında kullanılır ve bilginin en yüksek aşamasını dilegetirir. Bundan başka felsefesel bilgi, her bilimin sağladığı bilgiden farklıdır. Tek tek bilimler nesnel gerçekliğin sadece özel bir bölümünün bilgisin sağlarlar, felsefeyse bütünsel bir bilgi sağlayan tek bilimdir. Bu bütünsel, eşdeyişle felsefesel bilgi, bütün bilimlerin mekanik bir toplamı değildir. Felsefesel bilgi, bütün bilimlerin bir araya gelmekle de asla çözümleyemeyecekleri, genel ve evrensel bir bilgidir. Örneğin hiç bir bilimde özelle genelin, içerikle biçimin, nedenle sonucun vb. bağıntısal açıklanışını bulamazsınız. Hiç bir bilimde karşıtların birliği ve savaşı yasasını bulamazsınız, bulsanız bile bu yasanın evrensel niteliğini kavrayamazsınız. Bunlar ve bunlar gibi bütün bilimlerde geçerli olan tüm bilgiler, felsefeseldir.
