Nesnelerin yaratılışı üzerine
Beni taşıyan kısraklar canımın istediği kadar
Götürüyorlardı, beni bu ünlü yola koyduktan sonra
Daimon kadınlar, bilge kişiyi kentleri aşırıp götüren
Burada gidiyordum; bu yolda taşıdılar beni uslu atlar
Arabayı çekerek, kızlar da yol gösterdiler.
Dingil yuvalarda kaval sesi çıkarıyordu
Kızarak- çift tekelerk kasırgasıyla itiliyordu
İki yandan -, acele ettikçe yoldaşlıkta
Güneş kızları, gecenin evlerini öne bırakan,
Işığa doğru, atarak başlarından örtüleri elleriyle,
Oradadır kapısı geceyle gündüzün yollarının,
Pervaz ve taş eşik iki yandan tutuyor onu;
Aitherde olan kapıyı büyük kanatlar dolduruyor;
Bol cezalı adaletin elindedir değişen kilitler.
Konuşarak onu kızlar yumuşak sözlerle
Kandırıyorlar ustaca, kendilerine dilli sürgüyü
Bir anda itmeye kapıdan. Açılıyordu ağzına kadar
Kanatlar, kapının uçmasıyla tunçtan mihverleri
Yataklarında değişe değişe döndürerek
Çengeller ve kamalarla tutturulmuş olan; imdi bu kapıdan
Doğdoğru sürdüler kızlar yol boyunca arabayla atları.
Ve beni Tanrıça dostça karşıladı, sağ elimi
Sağıyla tuttu, şöyle söz söyleyerek bana dedi:
Ey dekikanlı! Ölümsüz sürücülere yoldaş olarak,
Seni taşıyan atlarla buraya ulaşan sana
Selam! Çünkü kötü bir kader değil sana yaptıran
Bu yolu -insanların dolaştıklarının dışında bu çünkü-,
Tanrı kanunu ile hak. İmdi senin her şeyi öğrenmen gerek:
Hem doğruluğun iyice-yuvarlak sarsılmaz yüreğini
Hem de ölümlülerin öyle-sanışlarını, gerçek güven olmayan
Parmenides'in Şiiri
Parmenides'in Felsefesi
Parmenides‘in felsefesini doğrudan tanımak için iki kaynağa başvurulabilir. Kaynaklardan birisi Parmenides’in şiiridir. Diğer kaynak Platon’un Parmenides isimli diyaloğudur. Şüphesiz, bu diyalogta anlatılan toplantı gerçek bir toplantıdır. Fakat bu esede Parmenides’e atfedilen görüşler onun orijinal görüşleri değildir, Bunlar, Platon’un kendi teorisinin Eleacı görüşle eleştirisidir. Platon, bu yolla iki teori arasındaki uyumu ortaya koymak istemişti. [ Freeman(11) ]
Asıl kaynak Parmenides’in şiiridir. Parmenides, felsefesini nazımla açıklayan ilk filozoftur. Şiiri Simplicius’a, yani yazıldığından bin yıl sonraya ulaştı. [Burnet (12)] Önemli kısımları günümüze ulaşmış bu şiir Kranz’ın (13) Suad Y. Baydur tarafından Türkçeye çevrilen “Antik Felsefe “ isimli eserinde yer alır.
Kaynakça
(11) Freeman, K, Pre-Socratic Philosophers, Blackwell, 1966.
(12) Burnet, J., Early Greek Philosophy, A. C. Black Ltd., 1975.
(13) Kranz, W., Antik Felsefe, Sosyal yayınları, 1984.
Parmenides'in Hayatı
Parmenides’in MÖ 515-510 yılları arasında doğduğu kabul edilir. Babasının adı Pyres’tir. [ Kirk ve Raven(7) ]
Ksenophanes‘in öğrencisiydi. Fakat Parmenides’i asıl etkileyen Diochaetas’ın oğlu Pythagorasçı Ameinias’tır. Ameinias fakir fakar değerli bir insandı. Bu kişi, Parmenides’in felsefeye girmesini sağladı. Bir filozof gibi yaşamasını öğretti. Parmenides şöhretli ve zengin olunca ona bir türbe yaptırdı. [ Leartibus(8) ]
Parmenides aktif politikaya da girdi. Ela şehri için yasalar yaptı. Elealılar, her yıl onun yasalarına uyacaklarına yemin ederdi. [ Guthrie(9) ] Platon(10), Parmenides adlı diyaloğunda, Parmenides ile Sokrates’in bir araya geldiğini söyler ve bu toplantıyı şöyle anlatır:
” (…) Parmenides iyice yaşlanmış, saçları iyice aklaşmış. Ama oldukça zinde, yakışıklıymış, yaşı da altmış beşin üzerindeymiş. Zenon ise kırkına yakın, boylu poslu, şık giyimliymiş. Kentin dışında Pythodoros’un evinde konaklamışlar. Sokrates ile birlikte Zenon’un okuyacağı yapıtı merak eden pek çok kişi de gelmiş ortaya, çünkü ikisi de ilk kez o zaman oraya geliyorlarmış. Sokrates o sıralarda oldukça gençmiş. Parmenides dışarıda iken yapıtı Zenon okumuş. “
Kaynakça
(7) Kırk, G. S.. – RAVEN J.E., The Presocratic Philosophers, Cambridge University Press, 1976.
(8) Leartius, D., Lives of Eminent Philosophers, Harvard Uni. Press, 1970.
(9) Guthrie, W. K . C., A history of Greek Philosophy, Vol. II. Cambridge University Press, 1974
(10) Platon, Parmenides, Ara Yayıncılık, 1989.
