Zerdüşt
Onun ” Avestik ” ismi ” Zarathustra “ydı, Yunanlılar ona ” Zoroastres “, Acemler ” Zarduşt ” diyordu. Yaşadığı tarih belli değildir.Helenistik çağda yunanlılar onun Platon’dan 6000 yıl önce doğduğuna inanıyordu.İranlı alimler onun doğumunu İ.Ö 1768 olarak kabul eder.Ancak gerçek doğum tarihi 630 veya 600 civarında olmalıdır. Beş kardeşin üçüncüsü olarak baktriyen’de dünyaya gelir ve başından beri rahiplik makamı için belirlenmiştir.
Otuz yaşındayken uzun süreli oruç ve duadan sonra münzevi bir yaşam sürerken, onu kızgın bir boğa kültü ile beraber mitra rahipliğinin fanatik rakibi yapan bir ilham vizyonu ( Kahinler ) yaşar, burada tam olarak bilinmeyen ” haoma ” isimli bir ilaç da rol oynamaktadır.Zerdüşt memleketinden kaçmak zorunda kalır ve Korazmiya’nın kralı Vişteşpa’nın ( Yunanca: ” Hystaspes ” ) korunmasına sığınır.Bir vaaz ve mitra rahipleri ile 33 soruluk bir münazaradan sonra ilk başta birkaç asilin yandaşlığını kazanır, 42 yaşına kadar da kral ve sarayı yeni öğretiye katılır.
Sonarki 35 yıl boyunca Zerdüşt öğretisini sağlamlaştırır ve yayar. Efsaneye göre 77 yaşında gökten düşen ateş yüzünden ölür. Öğretisi Persizm’e göre “ Bilgelik Efendisi ” ve her şeyi bilen yaratıcı Tanrı ” Ahura Mazda “, iyi ve kötü, gerçek ve yalan,kutsal ve lanetlenmiş düalizm üzerine kuruludur. Kötü, Ehrimen’de vücuda gelmektedir. Tüm varlıklar ya iyi yada kötü düzene aittir.Sadece insan bu iki düzen arasında serbest seçim yapabilir.
Günlük yaşamının sadık ödevleri sırasında üç temel erdem olan düzen,iyi duygu ve ibadeti yerine getirdiğinde iyi düzen için karar vermektedir. Yalan ruhu Ehrimen’in ayartmalarına karşı koymak zordur, çünkü onun bşatan çıkarmasıyla melekler de demona dönüşmüştür. Ancak düzene uyanlar nihayet ” Seçicinin köprüsü “nü aşarak ” Ahura Mazda “nın krallığına ulaşacaktır.
Kült, açıktaki bir ateş sunağının önünde,kansız burdan olmadan,dua ve meditasyon ile öne çıkmaktadır. Kutsal ateş taş kulelerde korunuyor ve dua sırasında bir el arabası ile dışarıadki sunağa taşınıyordu.
Zerdüşt öğretisi hakkında batı’ya aktarılanlar ise kısmen grotest biçimde tahrif edilmiş ve bu nedenle kısa sürede büyü, astroloji ve simya olarak kötü yorumlanmıştır.
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar:
Yazının Etiketleri: Avestik, Zarathustra, Zarduşt, Zerdüşt
